Er zijn dagen waarop ik ontzettend veel van pleegzorg hou.
En er zijn dagen waarop ik denk: waar zijn we in vredesnaam aan begonnen?
Die tweede zin spreek je niet zo makkelijk uit als pleegouder.
Want als pleegouder hoor je dankbaar te zijn. Je hebt ervoor gekozen om twee kinderen een veilige plek te geven. Je stelt je huis open, je hart open, je leven open. Je staat 24 uur per dag klaar. Je regelt school, afspraken, kleding, eten, ruzies, verdriet, puberbuien, nachten waarin er iets speelt en ochtenden waarop iedereen gewoon weer naar school moet.
Onze pleegdochters zijn 11 en 13 jaar. Anderhalf jaar wonen ze bij ons.
Hun ouders hebben geen stabiele plek om te wonen. De ene keer slapen ze ergens, dan weer bij een familielid, dan weer op straat. Hun leven wordt beheerst door drugs en alles wat daarbij komt kijken.
En toch zijn zij hun ouders.
Hier thuis proberen wij een stabiele basis te zijn. Wij zijn er. Altijd.
Maar dan komt de zaterdag.
En dan gaan ze naar hun ouders.
En daar lijken geen regels te gelden.
De kinderen bewegen mee met de grillen van hun ouders. Hun gedrag verandert. Alsof ze daar een andere versie van zichzelf moeten zijn om zich staande te houden.
Ze zijn kinderen. Zij hoeven niet te begrijpen wat er allemaal mis is. Zij hoeven geen oordeel te hebben over drugs. Zij hoeven niet te kunnen beoordelen of hun moeder eerlijk tegen hen is.
Maar ik zie het wel. Ik hoor dingen.
Ik krijg verhalen van verschillende familieleden, los van elkaar, over drugsgebruik dat nog steeds dagelijks plaats vind. En ondertussen kan hun moeder mij zo overtuigend vertellen dat ze niet gebruikt, dat ik soms bijna aan mezelf ga twijfelen.
Het verschil tussen wat ik zie, wat ik hoor en wat mij verteld wordt, maakt me soms ontzettend moe.
Ik zie een moeder die tegen haar kinderen doet alsof alles goed gaat. Alsof ze een geweldige moeder is. Alsof er niets aan de hand is.
En soms…
Soms moet ik mezelf echt inhouden.
Dan zou ik het liefst tegen de kinderen willen schreeuwen:
“Weten jullie wel hoe het echt zit?”
Ik zou willen dat ze begrijpen waarom wij bepaalde dingen doen. Waarom wij ons zorgen maken. Waarom wij soms zo ontzettend boos zijn op hun ouders, omdat ze hun leven vergooien en wij daar de consequenties van dragen.
Maar ik doe het niet.
Omdat zij kinderen zijn.
Omdat je als pleegouder soms moet slikken wat je eigenlijk wilt uitschreeuwen.
En dat slikken doet pijn.
Want hier zit misschien wel het meest pijnlijke stuk van pleegzorg:
Je kunt alles voor een kind doen en toch nooit de belangrijkste persoon zijn.
Dat doet pijn om toe te geven.
En ja, ik schaam me soms voor dat gevoel.
Want hoe kun je als volwassene jaloers zijn op de liefde van een kind voor zijn moeder?
Misschien is het geen jaloezie. Misschien is het verdriet.
Verdriet omdat je alles geeft wat je hebt en toch weet dat jouw plek nooit dezelfde zal zijn als die van hun ouders.
En misschien hoort dát ook bij pleegzorg.
Dat je van ze kunt houden zonder dat zij jou daarvoor hoeven te kiezen.
Dat je hun moeder niet kunt vervangen.
En dat je haar soms ook gewoon ontzettend moeilijk kunt verdragen.
Ik wil niet doen alsof dat laatste niet bestaat.
Want dat bestaat wel.
Soms ben ik woedend.
Soms denk ik: hoe kun je dit je kinderen aandoen?
Soms vind ik het ondraaglijk dat iemand die zelf zo weinig stabiliteit kan bieden, toch zo’n enorme (slechte) invloed op de kinderen heeft.
Wij hebben hun geschiedenis niet geschreven.
Wij kunnen hun ouders niet veranderen of hun drugsproblemen oplossen.
Wij kunnen alleen proberen er iedere dag weer voor hen te zijn.
Ook als ze thuiskomen met gedrag waar we niets van begrijpen.
Ook als ze hun ouders verdedigen.
Ook als wij ons afvragen of ze ooit zullen begrijpen wat we voor hen hebben gedaan.
Misschien zullen ze ons pas veel later begrijpen.
Misschien nooit.
Dit is óók pleegzorg.
Niet het mooie plaatje.
Niet het verhaal waarin iedereen dankbaar is en alles langzaam goedkomt.
Maar het rauwe stuk waarin je een kind opvangt dat niet van jou is, terwijl je ondertussen je hart verliest aan dat kind.
Waarin je moet accepteren dat je niet kunt repareren wat anderen kapot hebben gemaakt.
Waarin je soms de moeder van je pleegkinderen niet kunt uitstaan, terwijl je tegelijkertijd moet accepteren dat zij van haar mogen houden.
Waarin je alles geeft zonder garantie dat iemand ooit zal zeggen:
“Dank je wel. Ik heb gezien wat je voor me hebt gedaan.”
En misschien is dat wel de moeilijkste vorm van liefde.
Blijven geven, zonder gekozen te worden.
